ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ — ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਖੇਡ ਨੇਜ਼ਾ ਬਾਜ਼ੀ ਅੱਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਚ ਸਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਓਪਨ ਟੈਂਟ-ਪੈਗਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ — ਨੇਜ਼ਾ ਬਾਜ਼ੀ ਪੰਜਾਬ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2026 — ਅੱਜ 11 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ’ਚ ਖੇਡੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘੋੜਸਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੱਪ ਅਤੇ ₹4 ਲੱਖ ਦੇ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਲਈ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਣਗੇ। ਆਯੋਜਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਛਾਬਾ ਸਥਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਨੋਧ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਵਿਖੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਵਾਰਾਂ ਦੀ ਚੈੱਕ-ਇਨ 10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਦੋ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਇੱਕੋ ਦਿਨ
ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ’ਚ ਦੋ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਿਬੜੇਗੀ। ਸਿੰਗਲ ਟੈਂਟ ਪੈਗਿੰਗ ’ਚ ਹਰ ਸਵਾਰ ਨੂੰ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੌਰ ’ਚ ਤਿੰਨ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣਗੇ — ਪੂਰੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ’ਤੇ ਘੋੜਾ ਦੌੜਾਉਂਦਿਆਂ ਨੇਜ਼ੇ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ’ਚ ਗੱਡੀ ਖੂੰਡੀ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਫ਼ਲ ਰਨ ਹੀ ਅਗਲੇ ਦੌਰ ਦਾ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨੋਂ ਮੌਕੇ ਖੁੰਝਣ ’ਤੇ ਸਵਾਰ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਉੱਥੇ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਵਾਰ ਆੜ੍ਹੀ ਨਾਕਆਊਟ ਦੌਰਾਂ ’ਚ ਉਤਰਨਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਦੌਰ ’ਚ ਇੱਕੋ ਰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਫ਼ 4-ਪੁਆਇੰਟ ਕੈਰੀ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਕਆਊਟ ਦੌਰ ਦਰ ਦੌਰ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਕੁਝ ਸਵਾਰ ਹੀ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਣ; ਆਖ਼ਰੀ ਦੌਰ ਪਹਿਲੇ, ਦੂਜੇ ਤੇ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰੇਗਾ।
ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਚ ਚਾਰ ਸਵਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ‘ਸੈਕਸ਼ਨ’ ਇਕੱਠੀ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਉਤਰਦੀ ਹੈ — ਹਰ ਦੌਰ ’ਚ ਹਰ ਸਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰਨ, ਚਾਰੇ ਦੇ ਅੰਕ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖੂੰਡੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ’ਤੇ 2 ਅੰਕ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਣ ’ਤੇ 4 ਅੰਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਦੌਰ ਨਾਲ ਮਾਪਦੰਡ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ’ਚ ਬਚਣ ਲਈ 8 ਅੰਕ, ਦੂਜੇ ’ਚ 12, ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਦੌਰ ਤੋਂ ਪੂਰੇ 16 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ‘ਫੁੱਲ ਹਾਊਸ’ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਹਾਊਸ ਦੌਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੁਝ ਟੀਮਾਂ ਹੀ ਨਾ ਬਚਣ, ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦੌਰ ਪੋਡੀਅਮ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਵੇਰੇ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ, ਸ਼ਾਮੀਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਹੇਠ ਫਾਈਨਲ
ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਮਗਰੋਂ ਸਿੰਗਲ ਟੈਂਟ ਪੈਗਿੰਗ ਦੀ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਟਰੈਕ ’ਤੇ ਖੇਡੀ ਗਈ। ਦੁਪਹਿਰੇ ਆੜ੍ਹੀ ਨਾਕਆਊਟ ਦੌਰ, ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਕੈਵਲਕੇਡ ਅਤੇ ਚਾਰ-ਸਵਾਰੀ ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ਾਮੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਆਖ਼ਰੀ ਆੜ੍ਹੀ ਤੇ ਫੁੱਲ ਹਾਊਸ ਦੌਰ ਪੋਡੀਅਮ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ, ਮਗਰੋਂ ਇਨਾਮ ਵੰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੈਵਲਕੇਡ ’ਚ ਸਾਰੇ ਸਵਾਰ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ’ਚ, ਦਸਤਾਰ ਸਜਾ ਕੇ ਤੇ ਸਾਂਗ ਵਾਲੇ ਨੇਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ’ਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕੱਢਣਗੇ। ਆਯੋਜਕਾਂ ਨੇ ਸਕੋਰਿੰਗ, ਅਪੀਲਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ’ਚ ਨਿਯਮ ਪੁਸਤਕ ’ਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਨੇਜ਼ਾ ਬਾਜ਼ੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਯੋਧਾ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਖੇਡ ਹੈ — ਘੋੜੇ ’ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਪੂਰੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਨੇਜ਼ਾ ਚਲਾਉਣਾ ਕਦੇ ਜੰਗੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਖੇਡ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਨਿਹੰਗ ਪਰੰਪਰਾ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਹ ਖੇਡ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਖਾੜਿਆਂ ਤੇ ਮੇਲਿਆਂ ’ਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਗਠਿਤ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੱਪ ਇਸੇ ਕੜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਾਰਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਇਸ ਖੇਡ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਸ਼ਾਮੀਂ ਫਾਈਨਲ ਦੌਰਾਂ ਮਗਰੋਂ ਜੇਤੂਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਤੇ ਇਨਾਮ ਵੰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਹੋਵੇਗਾ। ₹4 ਲੱਖ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੱਪ ਕਿਸ ਦੇ ਨਾਂ ਰਹੇਗਾ, ਇਹ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ — ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਓਪਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਡ ਕੈਲੰਡਰ ’ਚ ਸਾਲਾਨਾ ਪਰੰਪਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।




ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ