Parminder Singh 
ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਠੰਢ ਵਧਦਿਆਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸਤਾਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ — ਚਮੜੀ ਖਿੱਚੀ-ਖਿੱਚੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਫਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਾਲ ਰੁੱਖੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਠੰਢੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹਵਾ, ਘਰ ਅੰਦਰ ਹੀਟਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਹਾਉਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਨਮੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਸਾਫ਼ ਹੈ — ਸਰਦੀ ’ਚ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਸਰਦੀ ’ਚ ਚਮੜੀ ਕਿਉਂ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਸਰਦੀ ’ਚ ਹਵਾ ’ਚ ਨਮੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਚਮੜੀ ’ਚੋਂ ਪਾਣੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਅੰਦਰ ਹੀਟਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖੁਸ਼ਕ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੰਮਾ ਗਰਮ ਨਹਾਉਣਾ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੇਲ ਨੂੰ ਧੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਖੁਜਲੀ, ਖੁਸ਼ਕ ਧੱਬੇ ਅਤੇ ਫਟੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਆਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਚਮੜੀ ਲਈ ਚਮੜੀ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ 7 ਨਿਯਮ
ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ — ਨਹਾਉਣਾ ਛੋਟਾ ਤੇ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰੱਖੋ। ਮਾਹਿਰ 5 ਤੋਂ 10 ਮਿੰਟ ਦਾ ਕੋਸਾ ਨਹਾਉਣਾ ਸੁਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ — ਨਹਾਉਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਚਮੜੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗਿੱਲੀ ਹੋਵੇ ਤਦ ਹੀ ਮਾਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਲਗਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਨਮੀ ਅੰਦਰ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤੀਜਾ — ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਕ ਚਮੜੀ ਲਈ ਲੋਸ਼ਨ ਦੀ ਥਾਂ ਕਰੀਮ ਜਾਂ ਮਲ੍ਹਮ ਚੁਣੋ। ਚੌਥਾ — ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਲੋਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚਿੜਚਿੜਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਵਾਂ — ਹਰ ਵਾਰ ਹੱਥ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰੀਮ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਦਸਤਾਨੇ ਪਾਓ। ਛੇਵਾਂ — ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ’ਚ ਹਿਊਮਿਡੀਫਾਇਰ ਚਲਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਵਾ ’ਚ ਨਮੀ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਸੱਤਵਾਂ — ਸਰਦੀ ’ਚ ਵੀ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਨਾ ਛੱਡੋ; ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਐਸਪੀਐਫ਼ ਵਾਲਾ ਲਿਪ ਬਾਮ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਸਕਾਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੋ।
ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸਰਦੀ ਵਾਲੀ ਰੁਟੀਨ
ਸਰਦੀ ’ਚ ਵਾਲ ਵੀ ਨਮੀ ਗੁਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਰੁੱਖੇ ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਵੋ ਅਤੇ ਸ਼ੈਂਪੂ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰੋ। ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਸਿਰਿਆਂ ’ਤੇ ਲਗਾਓ, ਜੜ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਨਹੀਂ। ਹਫ਼ਤੇ ’ਚ ਇੱਕ-ਦੋ ਵਾਰ ਹਲਕਾ ਤੇਲ ਲਗਾਓ, ਗਿੱਲੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਨਾ ਰਗੜੋ, ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਕਾਰਫ਼ ਜਾਂ ਟੋਪੀ ਨਾਲ ਢਕੋ।
ਕਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਆਮ ਖੁਸ਼ਕੀ ਸਹੀ ਰੁਟੀਨ ਨਾਲ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਜੇ ਚਮੜੀ ਫਟ ਕੇ ਖ਼ੂਨ ਨਿਕਲੇ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਪੀਕ ਨਿਕਲੇ, ਖੁਜਲੀ ਨੀਂਦ ਖਰਾਬ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਲਾਲ ਧੱਬੇ ਫੈਲਦੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਰੀਮਾਂ ਬਦਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਜਾਂ ਸੋਰਾਇਸਿਸ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਨਵਾਂ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਮੜੀ ਰੋਗ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ: ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਹੀ ਬਦਲੋ ਰੁਟੀਨ
ਸਰਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੀ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ — ਕੋਸਾ ਤੇ ਛੋਟਾ ਨਹਾਉਣਾ, ਗਿੱਲੀ ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਕਰੀਮ, ਦਸਤਾਨੇ ਅਤੇ ਲਿਪ ਬਾਮ, ਇਹ ਚਾਰ ਆਦਤਾਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਹਿੰਗੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਯਮਤ ਤੇ ਸਧਾਰਨ ਰੁਟੀਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸਮੱਸਿਆ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ — ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:
[…] […]