ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਖਰੀਦ ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ’ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੋਹਾਲੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀਬੀਆਈ ਅਦਾਲਤ ਨੇ 2004-05 ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਚੌਲ ਖਰੀਦ ਘੁਟਾਲੇ ’ਚ ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਨਿਗਮ (FCI) ਦੇ 14 ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਅਤੇ 16 ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਚੌਲ ਮਿੱਲਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 30 ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਸੰਹਿਤਾ ਤਹਿਤ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ FCI ਅਫ਼ਸਰਾਂ ’ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰੋਕੂ ਕਾਨੂੰਨ, 1988 ਤਹਿਤ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਸਿੱਧ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਕੈਦ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।
ਤਿੰਨ ਕੇਂਦਰ, ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੇ ਮਾਮਲੇ
ਇਹ ਘੁਟਾਲਾ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਿੰਨ FCI ਕੇਂਦਰਾਂ — ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਸੁਨਾਮ ਅਤੇ ਟਾਪਾ — ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਖਰੀਦ ਸੀਜ਼ਨ 2004-05 ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ’ਤੇ ਘਟੀਆ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦਾ ਚੌਲ ਗਰੇਡ-ਏ ਦੱਸ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਿੱਲਰਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਭੁਗਤਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ FCI ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਜਾਂਚ ਮਗਰੋਂ ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੇ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇਕੱਠਾ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ 10 ਦੋਸ਼ੀ — 5 FCI ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ 5 ਮਿੱਲਰ — ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਤਤਕਾਲੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਕ ਵਰਿੰਦਰ ਰਾਜਪੂਤ, ਗਿਰਧਾਰੀ ਲਾਲ ਅਤੇ ਕੇ.ਪੀ. ਸਿੰਘ, ਅਤੇ ਤਤਕਾਲੀ ਸਹਾਇਕ ਮੈਨੇਜਰ (ਕੁਆਲਿਟੀ ਕੰਟਰੋਲ) ਰੌਣਕ ਅਲੀ ਤੇ ਆਰ.ਐੱਨ. ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਦੋ-ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ 15,000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਈਸ ਐਗਰੋ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਹਰੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਰਜਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਅਤੇ ਆਰ.ਕੇ. ਐਗਰੋ ਟੈਕ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਰਾਕੇਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਤੇ 25,000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਜਦਕਿ ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਗਲਾ ਅਤੇ ਸਤਕਰਤਾਰ ਰਾਈਸ ਐਂਡ ਐਗਰੋ ਮਿੱਲਜ਼ ਦੇ ਨਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਦੋ-ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਤੇ 20,000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸੁਨਾਮ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ 6 ਦੋਸ਼ੀ — 3 FCI ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ 3 ਮਿੱਲਰ — ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਏ ਗਏ। ਸਹਾਇਕ ਮੈਨੇਜਰ (ਕੁਆਲਿਟੀ ਕੰਟਰੋਲ) ਆਰ.ਸੀ. ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਕ ਸੋਮ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕੇ.ਐੱਲ. ਗੁਲਾਟੀ ਨੂੰ ਦੋ-ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ 15,000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਮਹਾਵੀਰ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਜ਼ ਦੇ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਤੇ 10,000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ, ਜਦਕਿ ਕੇ.ਸੀ. ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਜ਼ ਦੇ ਹਰੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਲਾਲ ਨੂੰ ਦੋ-ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਤੇ 20,000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ।
ਟਾਪਾ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 14 ਦੋਸ਼ੀ — 6 FCI ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ 8 ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਿਅਕਤੀ — ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਤਤਕਾਲੀ ਉਪ ਮੈਨੇਜਰ (ਕੁਆਲਿਟੀ ਕੰਟਰੋਲ) ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ, ਸਹਾਇਕ ਮੈਨੇਜਰ ਆਰ.ਐੱਸ. ਸਿਰੋਹੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਕ ਰਮੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਹਰੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੋ-ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ 15,000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਬਾਂਸਲ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਜ਼ ਦੇ ਬੁੱਧ ਰਾਮ, ਸੁਖਾਨੰਦ ਰਾਈਸ ਉਦਯੋਗ ਸਮਿਤੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪ੍ਰਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਜ਼ ਦੇ ਭੂਸ਼ਣ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਤੇ 20,000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ ਦੋ-ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ 20,000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪਿਛੋਕੜ: 2005 ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੱਕ
ਇਸ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਪਰਦਾਫ਼ਾਸ਼ ਸਤੰਬਰ 2005 ’ਚ ਸੀਬੀਆਈ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਾਂਝੀ ਅਚਨਚੇਤ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂਚ ’ਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਕਿ ਮਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ’ਤੇ ਖਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ 7 ਜਨਵਰੀ 2006 ਨੂੰ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ 28 ਨਵੰਬਰ 2008 ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੇ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਕੇਸ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਜਾ ਕੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਇਆ ਹੈ।
ਇਹ 2004-05 ਦੇ ਖਰੀਦ ਸੀਜ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ — ਇਸੇ ਲੜੀ ’ਚ ਮੋਗਾ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਇਸ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ’ਚ 11 ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੰਜ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਸਜ਼ਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ’ਚ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂਚ ਦੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ — ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਮਾਮਲਾ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਲਟਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:
- ਮਾਨ ਦੇ OSD ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਾਂਚ ’ਚ CBI ਦਾ ਨਵਾਂ ਕਦਮ! ਮੋਹਾਲੀ ’ਚ ਹਥਿਆਰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੀ ਅਸਲ ਫਾਈਲ ਤੇ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਮੰਗੇ
- ਸੰਗਰੂਰ ਪੈਟਰੋਲ ਬੰਬ ਮਾਮਲਾ ਐਨਆਈਏ ਅਦਾਲਤ ’ਚ! ਤਿੰਨ ਮੁਲਜ਼ਮ ਅੱਜ ਮੋਹਾਲੀ ’ਚ ਪੇਸ਼ — ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੈਂਡਲਰ ਦਾ ਨਾਂ
- ਸੰਗਰੂਰ ਭਾਜਪਾ ਦਫ਼ਤਰ ’ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਬੰਬ ਹਮਲੇ ਪਿੱਛੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼! NIA ਨੇ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ




ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ