ਦੀਵਾਲੀ 8 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦੇ ਡੱਬੇ ਪਹੁੰਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ’ਚ ਮਿਠਾਈ ਖਾਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਹਫ਼ਤਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ੂਗਰ ਸਰਵੇਖਣ ICMR-INDIAB ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ’ਚ ਲਗਭਗ 10 ਕਰੋੜ 10 ਲੱਖ ਬਾਲਗ ਸ਼ੂਗਰ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ 13 ਕਰੋੜ 60 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀ-ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੈ — ਹਰ ਚਾਰ ’ਚੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਬਾਲਗ। ਇਸ ਲਈ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਯੋਜਨਾ ਬਹੁਤ ਫ਼ਰਕ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਿਠਾਈ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ
ਗੁਲਾਬ ਜਾਮੁਨ, ਜਲੇਬੀ, ਕਾਜੂ ਕਤਲੀ ਜਾਂ ਲੱਡੂ — ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਿਠਾਈਆਂ ’ਚ ਚੀਨੀ, ਮੈਦਾ, ਖੋਆ ਤੇ ਘਿਓ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਲਦੀ ਹਜ਼ਮ ਹੋ ਕੇ ਖ਼ੂਨ ’ਚ ਸ਼ੂਗਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਖਾਧੀਆਂ ਜਾਣ। ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ’ਚ ਇੰਸੁਲਿਨ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇ ਲੰਮਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਮੁਫ਼ਤ ਸ਼ੂਗਰ (ਚੀਨੀ, ਸ਼ਹਿਦ, ਸਿਰਪ, ਜੂਸ ’ਚ ਮਿਲੀ ਸ਼ੂਗਰ) ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਊਰਜਾ ਦੇ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ, ਤੇ 5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਹੋਰ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਮਤਲਬ ਲਗਭਗ 25 ਗ੍ਰਾਮ, ਯਾਨੀ 6 ਚਮਚ, ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ। ਮਿਠਾਈ ਦੇ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਟੁਕੜੇ ਹੀ ਇਹ ਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ 7 ਨਿਯਮ ਅਪਣਾਓ
1. ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ, ਪਸੰਦੀਦਾ ਮਿਠਾਈ ਹੀ: ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਖਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਮਿਠਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਟੁਕੜਾ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਾਓ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ ਕਰ ਲਓ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਖਾਣਾ ਹੈ।
2. ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਮਿਠਾਈ ਨਾ ਖਾਓ: ਮਿਠਾਈ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖਾਣੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਖਾਓ। ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਅਧਿਐਨ ’ਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਖਾਧਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੂਗਰ 30 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 29 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੇ 60 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ 37 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਵਧੀ।
3. ਖਾਣਾ ਛੱਡ ਕੇ “ਜਗ੍ਹਾ” ਨਾ ਬਣਾਓ: ਮਿਠਾਈ ਲਈ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਛੱਡਣਾ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ — ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ’ਚ ਸ਼ੂਗਰ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਇੰਸੁਲਿਨ ਜਾਂ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੂਗਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਘੱਟ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
4. ਖਾਣੇ ਮਗਰੋਂ 10 ਮਿੰਟ ਸੈਰ: ਹਰ ਖਾਣੇ ਮਗਰੋਂ 10 ਮਿੰਟ ਦੀ ਹਲਕੀ ਸੈਰ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 12 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੈਰ ਨੂੰ ਰੁਟੀਨ ਬਣਾਓ।
5. ਮਿੱਠੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ: ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕ, ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਜੂਸ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਚਾਹ ਬਿਨਾਂ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾਏ ਬਹੁਤ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਚੀਨੀ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਚੁਣੋ।
6. “ਸ਼ੂਗਰ-ਫਰੀ” ਮਿਠਾਈ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਨਾ ਪਾਓ: ਸ਼ੂਗਰ-ਫਰੀ ਮਿਠਾਈ ’ਚ ਵੀ ਖੋਆ, ਘਿਓ ਤੇ ਕੈਲੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ’ਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਾਲਟਿਟੋਲ ਵੀ ਸ਼ੂਗਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸ਼ੂਗਰ-ਫਰੀ ਲੱਡੂ ’ਚ ਵੀ 180 ਤੋਂ 250 ਕੈਲੋਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੁੜ ਤੇ ਖਜੂਰ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਵੀ ਚੀਨੀ ਹੀ ਹੈ — ਇਸਨੂੰ ਚੀਨੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਗਿਣੋ।
7. ਸ਼ੂਗਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ: ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ੂਗਰ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ। ਦਵਾਈ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾ ਬਦਲੋ — ਕੋਈ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰੋ।
ਕਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਹੈ
ਜੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ੂਗਰ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਸ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਥਕਾਵਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ — ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ’ਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਦੀਵਾਲੀ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮਿਠਾਈ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਹੈ। ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ, ਸਹੀ ਸਮਾਂ, ਖਾਣੇ ਮਗਰੋਂ ਸੈਰ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂਚ — ਇਹ ਚਾਰ ਗੱਲਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਨਵਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਨਿਯਮ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:
- ਦੀਵਾਲੀ 2026: 8 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ — ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ‘ਚ ਮੁਹੂਰਤ ਸ਼ਾਮ 5:52 ਵਜੇ ਤੋਂ
- ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਤੋਹਫ਼ਾ! ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ DA 3% ਵਧਾਇਆ — ਹੁਣ 53%, 8 ਲੱਖ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ-ਪੈਨਸ਼ਨਰਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਇਦਾ
- ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਸੋਫ਼ੇ ’ਤੇ? ਸਿਰਫ਼ 10 ਮਿੰਟ ਦੀ ਸੈਰ ਸ਼ੂਗਰ, ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਨੀਂਦ — ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੇਗੀ




[…] ਦੀਵਾਲੀ ’ਤੇ ਮਿਠਾਈ ਖਾਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ 7 ਨਿਯਮ ਜ… […]
[…] ਦੀਵਾਲੀ ’ਤੇ ਮਿਠਾਈ ਖਾਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ 7 ਨਿਯਮ ਜ… […]
[…] ਦੀਵਾਲੀ ’ਤੇ ਮਿਠਾਈ ਖਾਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ 7 ਨਿਯਮ ਜ… […]